I MI BOKE PREDLOŽILA MJERE ZA UNAPRJEĐENJE POLOŽAJA OSI U KOTORU

Inicijativa mladih s invaliditetom Boke (I MI Boke) je na Međunarodni dan ljudskih prava, 10. decembra 2025. godine organizovala Javnu tribinu o položaju osoba s invaliditetom (OSI) u Kotoru. Cilj događaja bio je da omogući dijalog svih zainteresovanih strana o mjerama iz Nacrta Lokalnog akcionog plana u oblasti invaliditeta za period 2026–2028. godine, koji je I MI Boke izradila na osnovu sprovedenog Istraživanja o položaju OSI u Kotoru.

I MI Boke je u prethodnom periodu analizirala zvanične podatke i organizovala tri fokus grupe s OSI, članovima/cama njihovih porodica i predstavnicima/ama relevantnih institucija. Nažalost, i na Javnoj tribini o položaju OSI u Kotoru i na fokus grupama je bio veoma slab odziv relevantnih institucija, što pokazuje njihovu nespremnost da se dovoljno angažuju u ovoj oblasti. Ipak, ohrabruje činjenica što je Sekretarijat za kulturu, sport i društvene djelatnosti Opštine Kotor, u čijoj nadležnosti je donošenje Nacrta Lokalnog akcionog plana u oblasti invaliditeta za period 2026–2028. godine, učestvovao u svim navedenim aktivnostima.

Nacrt Lokalnog akcionog plana obuhvata devet oblasti: podizanje svijesti, pristupačnost fizičkog okruženja i informacija, socijalnu i dječju zaštitu, zdravstvenu zaštitu, obrazovanje, zapošljavanje, kulturu i sport, međusektorsku saradnju i institucionalnu koordinaciju, i saradnju s organizacijama civilnog društva i podršku organizacijama OSI. U navedenim oblastima predloženo je ukupno 57 mjera za unaprjeđenje položaja OSI u naredne tri godine. Nakon prezentacije ovog Nacrta uslijedila je diskusija u kojoj su učestvovali predstavnici/e institucija, organizacija i građani/ke Kotora.

Razgovaralo se o kulturi življenja i svakodnevnim izazovima OSI u Kotoru. Posebno je istaknut problem zloupotrebe parking mjesta za OSI, koja često koriste građani/ke bez dozvola, što dodatno otežava kretanje osobama kojima su ta mjesta namijenjena. Takođe se govorilo i o lošem stanju trotoara i nepristupačnim površinama u pojedinim djelovima Kotora. Naglašeno je da su spušteni prelazi i dijelovi koji su prilagođeni često oštećeni ili neupotrebljivi.

Predsjednik Organizacije gluvih i nagluvih Kotor, gospodin Milenko Bošković ukazao je na niz prepreka s kojima se osobe oštećenog sluha i/ili govora suočavaju, posebno u komunikaciji s institucijama, poput nedostatka dostupnih i prilagođenih kanala komunikacije, otežanog pristupa informacijama, kao i nedostatku tumača i prevodilaca za znakovni jezik i pristupačnih servisa. U diskusiju se uključila i majka mladića s intelektualnim invaliditetom, koja je podijelila iskustvo svakodnevnih obaveza roditelja i istakla koliko bi otvaranje JU Dnevnog centra za djecu i mlade sa smetnjama u razvoju značilo porodicama i zajednici.

Sekretarka Sekretarijata za kulturu, sport i društvene djelatnosti, gospođa Tatjana Kriještorac je govorila o administrativnim barijerama sa kojima se Opština Kotor susrijećeu nastojanjima da izgradi ovaj Dnevni centar, jer samo procedure pred Upravom za nekretnine i Ministarstvom prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine traju već tri i po godine, a još nisu okončane. Savjetnica u ovom Sekretarijatu, gospođa Milica Tomović je istakla da je novom Odlukom Opštine Kotor omogućeno stipendiranje svim studentima s invaliditetom iz Kotora.

Učesnici/e su istakli/e zadovoljstvo zbog organizacije Javne tribine o položaju OSI u Kotoru, s obzirom da ovakvi susreti doprinose boljem razumijevanju i stvaranju okvira za mjere koje će doprinijeti inkluzivnijem Kotoru. Javna tribina organizovana je u okviru projekta , koji je podržan kroz program Podržani = Osnaženi, realizovan od strane Fonda za aktivno građanstvo u partnerstvu sa Zakladom za razvoj lokalne zajednice „Slagalica“ iz Hrvatske. Program finansira Evropska unija, a kofinansira Ministarstvo javne uprave.